विचार असे पडावेत?

 विचार असे पडावेत?

            कोणत्याही धर्माचे मोठमोठाले ग्रंथ म्हणजे त्या त्या काळातील विद्वान लोकांनी मांडलेले आपले विचार आहेत. काळ बदलला, बऱ्याच गोष्टी बदलल्या. त्यामुळे त्यांत खूप साऱ्या गोष्टी अतिहुशार लोकांनी त्यांच्या मनाने बदलून टाकल्या, म्हणून एकाच पौराणिक घटनेचे विविध ठिकाणी विविध संदर्भ सापडतात. एक काळजी मात्र सतत घेतल्या गेली, ती म्हणजे त्या घटना कालबाहय होऊ नये म्हणून त्याला वेळोवेळी 'अंधश्रद्धेची', लोकांच्या भाषेत श्रद्धेची किंवा चमत्काराची 'मसालेदार फोडणी' काही ना काही लोकांनी नेहेमी दिली आणि आजही देतच आहेत.

            शिक्षणाचा उपयोग जर विज्ञान शिकण्यात कमी आणि भाकडकथा पसरवण्यात जास्त केला तर त्याचा उपयोग शून्य. म्हणून करोडो वर्षांआधी झालेली विश्वाची उत्क्रांती वैज्ञानिक पद्धतीने समजून घेतली पाहिजे. बहुविश्व किंवा समांतर बह्मांड या असंख्य ग्रह ताऱ्यांच्या पसाऱ्यात असेल किंवा नसेल? आपली पृथ्वी जिचे अस्तित्व त्या समोर एका धुळीच्या कणापेक्षाही लहान आहे, आपल्या आकाशगंगेच्या सर्वात मोठ्या सूर्यापेक्षा लाखो करोडोपट मोठे आणि तेजस्वी तारे या अफाट अंतरिक्षात आहेत. मग जीवन आणखी कुठे असेल किंवा नसेल? प्रकाशवर्ष म्हणजे किती भन्नाट कल्पना आहे ना? असे प्रश्न पडायला हवेत.

            सेकंदाला ज्याचा वेग तीन लाख किलोमीटर आहे असा प्रकाश, आता विचार करा एका वर्षात साधारण तीन करोड पंधरा लाख छत्तीस हजार सेकंड्स असतात तर या संख्येला तीन लाखाने गुणले तर आपल्याला तो प्रकाश किती अंतर कापतो 'एका वर्षात' ते कळते. आकडा लिहिता पण येणार नाही इतका मोठा झाला ना? खरी गंमत तर आता आहे, तो भला मोठा आकडा जो आता समजण्याचा आपण प्रयत्न केला होता जो एका वर्ष्यात प्रकाश किती दूर जातो, त्याचा अंदाज देत होता. त्याला पंचवीस हजारांनी गुणले तर आपल्याला सर्वात जवळची दुसरी आकाशगंगा मिळेल 'कॅनिस मेजर डवार्फ' या नावाची ज्यात साधारण शंभर करोड च्या वर ग्रह तारे असल्याचा अंदाज आहे.

            हे सर्व आकडे वाचून माझे तरी डोके चक्रावले आहेत. विषय खूप खोल आहे, प्रश्न सुद्धा त्या अमर्यादित ग्रह ताऱ्यांएवढेच आहेत. असे प्रश्न पडायला हवेत तेव्हा काही तरी नवीन शिकायला मिळेल. बिग बँग थिअरी शिकायला हवी आणि आपण काय शिकतो तर प्रत्येक धर्म आपल्या देवाच्या नावाने कथा सांगतो, कि त्यांच्या पुराणानुसार हे सर्व कसे सुरु झाले. एका व्यक्तीला त्याच्या जीवनकाळात या सर्व कल्पक गोष्टींबद्दल जाणून घेणे अशक्य आहे म्हणून त्याने तितका तरी जाणून घ्यायचा प्रयत्न करावा जितका विज्ञानाने शक्य आहे. 

           शेवटी त्याला त्याची स्वतःची हि बुद्धी आहेच, म्हणून निर्णय तुमचा कि कशावर विश्वास ठेवायचा? विज्ञानावर कि हजारो वर्ष्यांपासून स्वार्थी लोकांनी बदलवलेल्या पुराणावर? विषय नक्की वादग्रस्त आहे कारण संपूर्ण विज्ञानवादी असणं बऱ्याच लोकांच्या पचनी पडत नाही. निदान माझे असे मत आहे.  

- अमूल (०८ जुलै २०२३)

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

म्हणून म्हणतात- बाप तो बाप असतो..!

म्हणून म्हणतात- बाप तो बाप असतो..! fathers डे बद्दल मी काही माझ्या आभारी भावना वडिलांबद्दल लिहिणे म्हणजे असे होईल कि सूर्याला मी धन्यवाद देत आहे त्याच्या कार्यासाठी, निसर्गाला मी धन्यवाद देत आहे oxygen साठी, एखाद्या वटवृक्षाला धन्यवाद देत आहे शीतल छायेसाठी .. किंवा या समस्त नियतीला धन्यवाद देत आहे या मिळालेल्या जीवनासाठी.  खरंच मला नाही वाटत त्यांना एका दिवशी धन्यवाद देऊन काही फरक पडेल? ते अहोरात्र आपल्यासाठी झटत असतात. एक वडील किंवा बाप  आपल्या अपत्यासाठी किंवा माझे वडील माझ्यासाठी नक्कीच वरील दिलेल्या उदाहरणा सारखेच आहेत. म्हणजे आपले अस्तित्वच त्यांच्यामुळे आहे त्यामुळे आपल्या प्रत्येक श्वासावर त्यांचा अधिकार आहे. कितीतरी गोष्टी आणि आठवणी लहानपणापासून मनात बिंबवल्या गेल्या असतात ना जेव्हा आपण 'बाबा' हा शब्द उच्चारतो?  खरंच बापाचे महत्व आणखी जास्त मला तेव्हा कळले जेव्हा मी स्वतः 'बाप' झालो. आपल्या चिमुकल्यांना शांत, आनंदात आणि सुखाने राहण्यासाठी जेव्हा हा बाप कष्ट, अपमान सहन करतो पण तरीही मनात एकच आशा असते ती अशी कि त्यांना संपूर्ण आयुष्यात कधीच आणि कोणताही त्रास होऊ न...
Read more

Ten years journey from a banker to an academician…

Ten years journey from a banker to an academician… It's 30th June 2020 today. Exactly 10 years back on same day (30th June 2010) I joined this academic career shifting from the position of Deputy Manager (at HDFC bank) to Assistant Professor in RCPIMRD Shirpur. Hundreds of people during last decade have asked me one common question that 'Sir, Why did you switch from Corporate to Academic career?' I don't know why there was such a big shock in the minds of people to see me going from higher salary to lower salary, from mega city to small town or simply to a teaching profession from being a banker? This kept me surprised always & thinking as well that whether I did right or wrong by choosing this career? I do not know the exact answer to this question even today. Whenever somebody raised doubts on my decision initially, I always felt like Mahabharata’s Abhimanyu who entered the Chakravyuha but didn’t know how to escape out of that. But I tried to convince everyone...
Read more

'How to produce creative content & find the right audience?'

'How to produce creative content & find the right audience?' Before writing if you have hundred of doubts in your mind like how people will react on your various articles & writings? Whether they will love or hate your content? How will it affect your own perception in their minds? etc. Then trust me, you can never write a natural & true article filled with emotions & realities in it for sure. At this point you have to think for a while, relax and consider as if nobody exists in the world at the time of writing....If you are writing truly & honestly, you do not need to worry about anyone or anything in the world. Always have self-confidence that your hard efforts will not be wasted. Once you finish your article/writing, just have a second look towards it for more suitable & easy words you wrote earlier in first writing, find synonyms, restructure sentences if required. This method works well irrespective of any language you use. The most important ...
Read more

I still remember that hoarding......

It was routine for me during those five years from 2000 to 2005 to catch a PMT that used to stop somewhere between shashtri chowk to Yerawada  & one big hoarding always used to catch my attention. Initially I did not understand its meaning but everyday when those words used to come before my eyes, I used to stare at them till they completely disappear from my view. I tried to guess the meaning of it & finally I understood it. I guess there was some school nearby & the hoarding was meant to be read by the the parents who came to the school or anyhow it was very important for those having children at their home. So without having an intention to read & remember those lines even after twenty years I have those lines as fresh as watching them for the first time in life. The words were like this- " Do not worry about children, not listening to you, worry about the thing that they are always listening to you." I never thought that time that someday I would write an ...
Read more

Soft Skills play crucial role in overall success of any business.

Soft Skills play crucial role in overall success of any business. According to the findings of Research  conducted by Harvard University, the Carnegie Foundation and Stanford  Research  Center; It has all concluded that  85 % of job success comes from having well ‐ developed  soft  and people  skills , and only 15% of job success comes from technical  skills  and knowledge (hard  skills ) (Ref- https://www.conovercompany.com/downloads/workplace_readiness_brochure_corp_4page.pdf ) We often recite our stories to loads of people through various online mediums on social networking sites.   Have you focused on final attention you receive through all these? Not everyone is supposed to listen and respond to it the way you had planned. It is all about finding and connecting with those who have interest in your all digital actions. It’s all about people skills and that is more important when it comes to personal as well as business ma...
Read more

करूया सामना तणाव आणि नैराश्याचा!

करूया सामना तणाव आणि नैराश्याचा! जीव कोणाचा का असेना, जेव्हा अश्या जाण्याच्या गोष्टी कानांवर पडतात ना, खरंच थोडा वेळ मन कोणत्या विश्वात भटकते काहीच कळत नाही. नैसर्गिकरित्या मृत्यू नियम आहे आयुष्याचा मान्य आहे पण जेव्हा 'आत्महत्या' हा शब्द कानावर पडतो ना तेव्हा नकळत डोळ्यासमोर येतात हताश आणि हतबल चेहेरे जे अयशस्वी होऊन जीवनाला आणि परिस्थितीला कंटाळले आहेत आणि म्हणून कदाचित असा टोकाचा निर्णय घेतात.  WHO च्या एका अहवालानुसार २६.४ करोड लोकं नैराश्य घेऊन जगत आहेत. या प्रचंड आकड्यात कदाचित तुमचा एखादा प्रिय व्यक्ती असू शकतो किंवा कदाचित तुम्ही सुद्धा. त्यांना वेळेत ओळखायला शिका. सर्वांना गृहीत धरून चालू नका. प्रत्येकाच्या भावना, विचार सतत बदलत असतात तेव्हा त्यांना समजून घेण्याची जरा सवय लावून घ्या. दुसऱ्यांशी बोलायला शिका, त्यांच्या गोष्टी मग त्या कितीही लहान किंवा निरर्थक वाटो तुम्हाला, त्यांना शांतपणे ऐकून घ्या. आपल्या जवळ कोणी तरी मनातलं बोलायला आहे हि इतकी सोपी गोष्ट देखील कधीतरी खूप सुखावून जाते. कदाचित तुमच्या एका शब्दाने कोणाचे प्राण वाचू शकतील. सध्या कोरोना मुळे आधीच जग खूप त...
Read more

‘Rural students & Communication skills’ are they really connected?

  I joined education industry switching from banking & sales way back in 2010. I observed one thing here while delivering my first lecture in the class of BBA somewhere during July 2010. When I started teaching in English there was a kind of discomfort among all students in the class. After the class few students met me personally to inform that it was very strange for them to have English as a teaching language. To their strange reactions I was more surprised. As I studied in University of Pune in a very reputed institution ‘Ness Wadia College’; I never imagined that there could be another language to use while teaching as a professor in class. But very soon I came to know the real problem of so called Rural India in terms of lacking good communication skills especially in English language. It is very unfortunate to relate the tribal area as the reason for weakness in communication skills especially in English. I do not see any connection when I am told that rural students...
Read more

माझ्या आठवणीतले बस स्टॉप

"माझ्या आठवणीतले बस स्टॉप” रोजच्या धकाधकीच्या जीवनातील वळणावर किती लोकं भेटतात ना नकळत आपल्याला, जी त्यांची कैफियत नकळत सांगून जातात? किती तन्मयतेने तुम्ही त्यांच्या व्यथा ऐकून घेता यावर तुमची निरीक्षण क्षमता बऱ्याच अंशी अवलंबून असते असे निदान मला तरी वाटते. बस स्टॉप सर्वांनीं बघितलेलाच असेल ना? एखादा खूप गर्दीचा बस स्टॉप, असंख्य लोकं आपल्या आपल्या विवंचनेत आपल्या बसची वाट बघत आपल्या विश्वात गुंग झालेली दिसतात. लहान मुलं मात्र सर्व भान विसरून तिथे सुद्धा मस्त खेळत असतात, त्यांना कसलीच चिंता नसते. कदाचित वाढत्या वयाबरोबर चेहेऱ्यावरचे हसू उडायला लागते कि काय असा भास होतो. एखादा वृद्ध व्यक्ती आपला जाड भिंगांचा चष्मा आणि काडी सांभाळत आडोशाला बसलेला दिसतो, एखादे गोंडस बाळ मस्त चॉकलेट खाताना स्वतःशीच बडबडत असते. अचानक कँटीन मधून गरम खमंग नाश्त्याचा ट्रे घेऊन मोठ्या दिमाखाने एखादा कारागीर येतो आणि त्याच्या सुगंधाने प्रवाश्यांना जणू भुरळ पाडून आपली कमाई करून घेतो. अश्या परिस्थितीमध्ये सुद्धा तुम्हाला काही हतबल चेहेरे दिसतील जे मनातल्या मनात त्या गरम नाष्ट्याकडे बघूनच तृप्त होऊन जातात. होत...
Read more

'मैत्रीदिन' विशेष-अमूल

'मैत्रीदिन' विशेष-अमूल  'A friend in need is a friend in deed' किती खरं आहे ना हे वाक्य. मित्रांशिवाय जगणं अगदी अशक्यप्राय वाटते ना? मैत्री म्हणजे नेमके काय? ती का, कशी आणि कोणासोबत करावी असले प्रश्न पडले का कधी तुम्हाला? जर उत्तर 'हो' असेल तर कृपया हा लेख एकदा नक्कीच वाचा, हि नम्र विनंती.  मैत्री हि ठरवून कधीच होत नसते, कारण ठरवलेल्या गोष्टींमध्ये नेहमी एक स्वार्थीपणा दडलेला असतो.  खरी मैत्री ची व्याख्या करणे सुद्धा खूपच कठीण आहे, कारण मैत्रीमध्ये कोणताच तोलमोल कधीही नसतो.  मैत्री हि फ़क्त मैत्रीच असते. ती अनुभवायची असते निर्मळ मनानी आणि निभावायची असते आपल्या निस्वार्थी भावनांनी. मैत्री, मग ती कर्णाने केलेली काय किंवा सुदाम्यानें केलेली काय, नेहमी सारखीच असते. किंबहुबा जर एका पारड्यात आपण मैत्री आणि दुसऱ्यात प्रेम मोजायला जरी गेलो ना तरीसुद्धा मैत्रीचे पारडे सदैव जड़च राहिल.  कारण त्यात अनावश्यक अपेक्षा नसतात, असतात ती  फ़क्त निखळ मने आणि निरागसता. मनमोकळे हस्याचे काही क्षण.  सोप्या भाषेत सांगायचे झालेच ना तर माझ्या मते मैत्री हि जीवनात तशीच आहे जसे आपल्...
Read more

"Rains always remind me, my memories with 'Pune' ..." - Amul S. Tamboli

"Rains always remind me, my memories with 'Pune' ..." - Amul S. Tamboli Long drives to Khadakwasla on my Max100 or Yamaha YBX Sitting ‘alone’ at Z-bridge corner was my favorite time pass Looking illuminating views from ‘Chandni Chowk' Riding late nights through NDA roads was thrilling & exciting ‘Bhutta & Coco-water’ on Panshet road will remain on top order no doubt, Climbing Sinhgarh fort through dangerous short cuts, Roaming in Lonavala with friends in heavy rains, Always enjoyed getting lost in the beauty of ‘Khandala’ in monsoon, Long walks in ‘Tiger Valleys & Khandala Ghat’, Can’t forget those Local train journeys & Antaksharies, ‘Joshi Vadapaw' tasted more delicious in rains 'Yashwant Dabeli' will always remain in mind, Visiting to Katraj park during rains was a routine, Sitting silently in Sarasbagh (Absolutely single) was very refreshing, Having tasty chat & Bhelpuri at Sambhaji Park anytime, Who can forget Bundgarden's ...
Read more